Durante a xuntanza, José González referiuse á comarca de Verín como unha das zonas máis favorables para o desenvolvemento desta convocatoria, ao contar cunha elevada porcentaxe de vivendas baleiras. Ademais, lembrou que as bases da orde dan prioridade ás actuacións nos concellos de menos de 5.000 habitantes, unha condición que cumpren a maior parte dos municipios da bisbarra.

A iniciativa, impulsada conxuntamente polas consellerías de Emprego, Comercio e Emigración e de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, ten como obxectivo contribuír á cobertura de vacantes laborais mediante a posta á disposición de vivendas para persoas traballadoras e, ao mesmo tempo, recuperar inmobles deshabitados, inacabados ou deteriorados para favorecer a fixación de poboación no rural galego, especialmente en localidades con menos de 20.000 habitantes.

A orde estrutúrase en dúas liñas de axudas. A primeira está dirixida a empresas e persoas físicas ou xurídicas, mentres que a segunda está destinada aos concellos. As subvencións poderán cubrir ata o 95 % do orzamento da rehabilitación.

No caso das vivendas unifamiliares, as achegas poderán alcanzar os 50.000 euros cando as soliciten empresas ou persoas físicas, e ata 75.000 euros no caso dos concellos. Para edificios residenciais colectivos inacabados ou en situación de esqueleto inmobiliario, a contía máxima será de 30.000 euros por vivenda, cun límite global de 300.000 euros por inmoble.

A convocatoria contempla dúas posibilidades de actuación. A primeira permite que empresas con centros de traballo en Galicia rehabiliten vivendas das que sexan propietarias, usufrutuarias ou cesionarias do uso durante un mínimo de dez anos para destinalas á residencia habitual das súas persoas traballadoras, favorecendo así a cobertura das súas necesidades de persoal.

A segunda opción posibilita que as empresas acorden con persoas propietarias de vivendas ou cos propios concellos que sexan estes quen acometan a rehabilitación dos inmobles para que posteriormente sexan ocupados por traballadores das empresas participantes.

Segundo explicou o conselleiro, as vivendas deberán destinarse ás persoas traballadoras en réxime de alugueiro ou cesión de uso e non poderán situarse a máis de 15 quilómetros do centro de traballo da persoa beneficiaria final, sempre dentro de concellos con menos de 20.000 habitantes.

No proceso de valoración das solicitudes teranse en conta aspectos como a distancia entre a vivenda e o posto de traballo, a proximidade ao transporte público ou ás vías de alta capacidade, así como a prioridade para persoas empregadas en sectores estratéxicos, entre eles o agroalimentario, o forestal ou o dos coidados. Tamén se valorará a sostibilidade das actuacións de rehabilitación.

José González cualificou esta convocatoria como unha iniciativa sen precedentes para avanzar na cobertura de vacantes laborais, facilitando ás persoas traballadoras o acceso a unha vivenda que lles permita aceptar un emprego e establecerse no rural con garantías, tanto no caso da man de obra residente en Galicia como da procedente do exterior.

Como continuación desta rolda informativa, o conselleiro manterá o vindeiro martes un encontro no Concello de Verín co mesmo obxectivo de dar a coñecer esta convocatoria e resolver as dúbidas das persoas e entidades interesadas.

Durante a xornada, o público puido gozar dun emotivo e dinámico concerto, no que participaron distintas agrupacións que fixeron vibrar o templo cos seus sons e voces. Saíron a escena a Coral Cantarela, As Ferreñas do Riós, o Grupo Bulideiras, The Miguel Band, e a Banda de Gaitas do Riós, que puxo o broche tradicional a unha tarde inesquecible.

La regidora local, Eva Barrio, reconoció públicamente sentirse muy arropada en el protocolario acto. No era para menos: dos conselleiros, tres directores xerais, un presidente de la Deputación, un delegado de la Xunta, y más de una decena de alcaldes, entre los que estaban, de los más distantes, A Veiga (Juan Anta), o Castrelo de Miño, Avelino Pazos. 

También la familia socialista, con gran protagonismo en el municipio con Marina Vaz como vicesecretaria provincial, secretaria comarcal y portavoz en el Concello de O Riós, estuvo bien representada, contando con su cabeza visible en Ourense, Álvaro Vila y la diputada en Cortes, Marga Martín.

La sorpresa llegó poco antes de la despedida del acto institucional de entrega de galardones. Los compañeros del grupo de Gobierno de O Riós quisieron también homenajear a su alcaldesa, Eva Barrio, entregándole una tercera Castaña a título particular, por la labor desempeñada hasta el momento al frente de la alcaldía y, por, "sin duda, el gran arrojo y entrega que mostró en la temporada de incendios, volcada en ayudar a todas las aldeas afectadas", dijo una de sus edilas. 

Eva Barrio se sorprendió tanto que sus concejales acabaron pidiendo perdón por saltarse de manera tan deliberada el protocolo. Ella solamente tuvo palabras de agradecimiento, incluso también para sus rivales políticos de la oposición, presentes, con los que quiso compartir ese reconocimiento. 

O presidente do Inorde e deputado de Turismo, Rosendo Fernández, destacou a “cooperación institucional” como clave para desenvolver estas xornadas, impulsadas mediante un convenio coa Consellería de Medio Rural. Fernández cualificou a provincia de Ourense como “gran produtora de castañas”, situando a Riós como zona “referente” do sector, e resaltou a importancia de establecer unha “comunicación áxil” entre todos os axentes implicados na cadea da castaña, desde produtores ata industria e propietarios.

A alcaldesa de Riós, Eva Barrio, subliñou a relevancia de potenciar o sector como “parte da nosa esencia e da nosa identidade, a herdanza dos nosos antepasados”. Pola súa banda, a conselleira de Medio Rural, María José Gómez, destacou o apoio da Xunta de Galicia ao sector, tanto en axudas aos produtores como na promoción de produtos, e comprometeuse a seguir impulsando o castiñeiro como recurso histórico e económico do territorio.

A apertura do programa académico correu a cargo de Servando Álvarez, técnico do Centro de Desenvolvemento Agrogandeiro do Inorde en Xinzo de Limia, que explicou o impacto dos incendios no solo e sinalou que a rexeneración natural dun chan devastado pode tardar até un millón de anos. Álvarez destacou a importancia de evitar a degradación do solo mediante coberturas vexetais ou plantación de especies herbáceas.

Durante a xornada, tamén se abordaron temas como a mellora xenética do castiñeiro, o tratamento da madeira e a xestión de soutos, así como a diversificación de variedades de castaña en España. A chef Begoña Vázquez, Premio Cociñeira Galega 2024, protagonizou un showcooking técnico con castañas, completando a programación práctica do foro.

Mañá, a segunda xornada inclúe unha visita técnica a Trancoso (Portugal), onde os participantes coñecerán os proxectos LIFE FAGESOS e o Banco de xermoplasma de castiñeiro, así como plantacións modelo e variedades autóctonas da rexión.

Fue una jornada donde las sonrisas se mezclaron con la buena comida y donde la memoria colectiva se hizo más fuerte. El mejor ingrediente de todo el día fue, sin duda, la unión de vecinas y vecinos, demostrando que el sentido de comunidad y la confraternidad son el motor que impulsa estos encuentros.

A través de cada conversación, cada brindis y cada anécdota compartida, se fortalecieron los lazos que hacen de Progo y Santabaia lugares especiales. El éxito de esta cuarta edición es un motivo de orgullo y una muestra del buen hacer de la organización. Durante todo el día primó la alegría de compartir, de ser y de pertenecer. 

Como broche de ouro a esta celebración da nosa cultura, as escolas de baile dos concellos de Verín e Riós ofreceron unha mostra do talento e da paixón polo baile tradicional que existe na nosa terra. A beleza dos seus movementos e a alegría contaxiosa dos seus ritmos puxeron o punto final perfecto a unha tarde dedicada á nosa identidade. E que dicir da marabillosa mostra de traxes tradicionais que se puido ver.

E a festa non rematou aí! A celebración continuou cunha animada cea e festa, onde a alegría e a camaradería foron as protagonistas da noite. Sen dúbida, foi un día inesquecible para celebrar a nosa lingua, a nosa música e, sobre todo, a nosa xente. Unha demostración da paixón con que Riós vive e sente as súas Letras Galegas.

Organizado pola Asociación Cultural A Trisca, o evento uniu a música da Coral Cantarela, a Banda de Gaitas do Concello de Riós, e dos grupos Bulideira, The Miguel Band e Os Reboldeiros do Riós.

Xunto a eles, os mestres Edelmiro Mateo, Marta Núñez, Manuel Garrido e Miguel Ángel Guerra.

Las largas mesas estaban instaladas en el pabellón municipal. La comida estuvo amenizada con la música de la Banda de gaitas do Concello de Riós.

La apertura de las casetas de la feria con artesanía y productos típicos se unió a la exposición de productos elaborados con castaña organizada por Anabel Dacosta, la muestra de coches clásicos ofreció la oportunidad de ver preciosos vehículos y cientos de quilos de castañas asadas fueron degustadas.

Un año más volvió a llenarse su avenida principal de música tradicional, puestos de productos locales y artesanía y... También de representación política. 

Buena parte de los alcaldes de los concellos cercanos -e incluso algunos no tanto, como O Larouco, con su titular Patricia Lamela, o Cenlle, con su alcaldesa Rebeca Sotelo en su representación y para acompañar al galardonado exalcalde de ese municipio, Gabriel Alén- participaron de la recepción oficial a golpe de música de gaita; del acto de entrega de las "Castañas de Ouro" a la Guardia Civil y al mencionado y actual Director Xeral de Comercio e Consumo de la Xunta de Galicia; del también tradicional paseíllo por las casetas y, cómo no, de la comida final en el pabellón polideportivo del centro educativo del municipio.

Este año, el Concello de Riós decidió premiar al Instituto Armado, representado por el teniente coronel de la comandancia de la Guardia Civil de Ourense, el gaditano Rafael Berguillo; y a Gabriel Alén, más por su faceta como delegado de la Xunta en Ourense que como por su actual y reciente responsabilidad. 

Eva Barrio destacó, en su discurso, la importancia de la presencia de la Guardia Civil en el Rural, cuerpo para el que reivindicó mayor dotación humana y presupuestaria para "que non nos deixedes abandonados. Sodes os primeiros en estar en caso de necesidade e os últimos en marchar. Para vós o recoñecemento do Concello do Riós", dijo la regidora. 

El teniente coronel Berguillo agradeció la condecoración y, paradójicamente, pidió a los presentes, "que nos defendáis, necesitamos que nos defendáis, me da igual el signo político. Cada vez es más complicado trabajar y necesitamos de vosotros que nos sigáis inyectado, que nos sigáis impulsando, y nos sigáis dando ese cariño", dijo el mando del Instituto Armado. 

Antes de la entrega de la "Castaña de Ouro" a Gabriel Alén, la regidora orriolense hizo pública su innegable "debilidad" por la figura del premiado y actual director general de Comercio de la Xunta de Galicia. De él destacó su bonhomía y carácter, además del apoyo que prestó al Concello de Riós desde su anterior responsabilidad como delegado de la Xunta en Ourense: "É un traballador incansable, cariñoso, atento, sempre que se levantaba o teléfono estabas ao outro lado; é moi difícil atopar a unha persoa coma ti, Gabriel", dijo Eva Barrio antes de colocarle la insignia en la solapa de su americana. 

Alén Castro estuvo muy bien respaldado, también por su familia directa, con raíces en Riós: "Para min é un pracer por moitos motivos obter este recoñecemento, son xa 17 anos de servizo público e creo que o que che recoñezan ese traballo a prol do territorio, a prol dos alcaldes e alcaldesas da provincia, é para min dobre motivo de orgullo", dijo el director de Comercio, quien también tuvo palabras de apoyo, recuerdo y reconocimiento para la Guardia Civil, reviviendo episodios tan dramáticos como los incendios del mes de agosto de 2022 en la provincia. 

Eva Barrio no quiso finalizar el acto público sin desvelar la que más tarde acabó ondeando en el balcón consistorial: la bandera del Concello de Riós en la que, cómo no, está perfectamente representado el sector más pujante de su municipio, la castaña. 

Desta vez foron todas mulleres as homenaxeadas, nomeadamente Jaione Camborda (Concha de Ouro Festival de San Sebastián 2024), Paula Carballeira (Premio Nacional de Literatura Dramática 2023), Yolanda Castaño (Premio Nacional de Poesía 2023), a orriolense Begoña Vázquez (Mellor Chef Galega 2024), Carla Rivas (actriz na película "O Corno" Concha de Ouro en San Sebastián), Silvia Cerneira (compositora e intérprete musical, vocalista da Banda de Balbina) e Fillas de Cassandra (dúo emerxente de música de raíz integrado por María Soa e Sara Faro, que tiveron un especial protagonismo interpretando a capela un fragmento dun dos seus éxitos); as que pasaron a formar parte da Ruta do Talento, un percorrido entre castiñeiros centenarios de Riós, símbolo deste municipio "e que sacaron moita fame a moitas xeracións a través do seu froito, a castaña", lembrou na súa intervención o presidente da Deputación de Ourense, Luis Menor. 

O conselleiro de Emprego, Comercio e Emigración, José González, foi quen pechou a quenda de intervencións, pondo en valor a aposta desta cita pola cultura e pola dinamización económica da súa contorna e lembrando o protagonismo que a súa carteira como titular de Medio Rural lle outorgou á localidade de San Pedro de Pousada, no mapa de Agader, cun polígono agroforestal de iniciativa pública. 

No acto estiveron tamén presentes, entre outros, o novo delegado da Xunta en Ourense, Manuel Pardo; o senador socialista por Ourense e secretario provincial, Rafael Rodríguez Villarino; o deputado provincial e voceiro do PSdeG na Deputación, Álvaro Vila; os tamén deputados provinciais José María Lago e Marina Vaz, e rexedores como o da Gudiña, Nestor Ogando; Oímbra, Ana María Villarino, e mesmo o de Vedra con parte do seu grupo de Goberno, Carlos Martínez.

Rubén Riós e Eva Barrio, a rexedora local, exerceron de perfectos anfitrións. 

Logo da camiñata ata o souto e regreso ao punto de partida, máis de 300 persoas participaron no xantar con carne ao caldeiro como prato principal tralos entrantes a base de empanada e produtos do porco.  
 

Cuenta con un equipo profesional que en estas fechas tan señaladas se ha esmerado para que el espíritu de la Navidad llegue a todos sus residentes. No hay un rincón de sus instalaciones en el que no se respire el ambiente navideño.

A un primero a base de entremeses y empanada le siguió una exquisita carne ao caldeiro con su chorizo y patatas cocidas. Todo regado con buen vino de la denominación de origen Monterrei. 

Tampoco faltó la música, que corrió a cargo de un grupo musical, la banda de gaitas municipal y los siempre animosos integrantes de la charanga Támega. 

Una conselleira, la de Emprego y ourensana, Elena Rivo; un Director Xeral, Manuel Rodríguez, diputados autonómicos como José Antonio Armada, pero también senadores y excongresistas, como los socialistas Rafael Rodríguez Villarino y Adolfo Pérez Abellás, respectivamente; acompañaron a los asistentes tanto en el recorrido ferial como en la posterior comida popular celebrada en el pabellón polideportivo del CEIP de As Vendas da Barreira. 

Proveedores, clientes, amigos, autoridades y su familia al completo, acompañaron a José Manuel Barrio en su regreso a los fogones. Todos pudieron disfrutar de una completa selección de aperitivos, vinos y diferentes cervezas... Aunque lo más demandado del menú ofertado lo fue el ternero asado a las puertas del establecimiento.

Tampoco faltó la ambientación musical en vivo y la bendición del reabierto restaurante, que en breve volverá a ofrecer las carnes más selectas y exóticas de la comunidad. 

Un acto no que participaron o candidato á alcaldía, Daniel Caneiro, e o seu equipo, que recibían o apoio do ex senador e ex deputado autonómico, Juan Carlos Francisco Rivera, o subdelegado do Goberno en Ourense, Emilio González Afonso, a deputada no Parlamento de Galicia, Carmen Rodríguez Dacosta, a secretaria comarcal do PSdeG, Marina Vaz, e o exsecretario xeral dos socialistas galegos e deputado no Parlamento de Galicia, Gonzalo Caballero.

O candidato do PSdeG-PSOE á alcaldía do Riós, Daniel Caneiro Villarino, explicaba que a “nefasta xestión do Partido Popular provocou que nos próximos 11 anos nos veremos sometidos a un plan de saneamento". Ante esta situación os e as socialistas do Riós presentan un equipo “moi preparado, con ilusión e con moitas ganas de traballar por este concello”.

Caneiro Villarino fixou como obxectivo principal “atender as reivindicacións que nos leva feito a veciñanza nas múltiples visitas que fixemos a tódolos núcleos de poboación do concello”. O candidato socialista destacou como outro dos puntos de traballo “intentar frear o despoboamento que paulatinamente leva o noso municipio a desaparición, senón tomamos unha serie de medidas para fixar poboación”.

O candidato socialista á alcaldía anunciaba algunha das medidas que propoñen para a vindeira lexislatura: “Potenciaremos a castaña, as setas e o mel e apostaremos pola DO Monterrei, a gran esquecida no noso municipio. Loitaremos contra o abandono das rúas e dos núcleos de poboación do municipio, esquecidos nos últimos 4 anos, así como as estradas, que presentan un estado lamentable”.

En la furgoneta accidentada, de matrícula portuguesa, viajaban tres personas y se dirigían hacia el país luso tras haber emprendido la marcha en Suiza. Al menos uno de los ocupantes quedó atrapado y tuvo que ser excarcelado por los Bomberos de Verín, tarea que fue compleja y se alargó por más de una hora.

Desde el 112 confirman que el ocupante excarcelado nunca perdió la consciencia, pese a la gravedad del accidente y los servicios sanitarios se centraron en estabilizarlo mientras no podía ser excarcelado. Hasta el lugar se movilizó al helicóptero del 061 para emplearlo en caso de ser necesario.

Por el tipo de impacto, se cree que la causa pudo ser un despiste. Hasta el lugar también se trasladó la Guardia Civil, Protección Civil de Riós y se avisó a los GES de A Gudiña.

Eva Barrio, alcaldesa de Riós, falaba con ista redacción sobre o acto subliñando que "é importante darlle visibilidade ás nosas xentes e recuperar as nosas tradicións". Foi este mércores cando se celebrou a emotiva homenaxe á "Tía Pilar" de Florderrei nun acto no que houbo diversas actuacións musicais da veciñanza cantándolle ós Reis con coplas da zona que foron recuperadas. Acompañados por Xosé Lois Foxo, actuaron as cantareiras do Riós, a Banda de Gaitas e o novo grupo de pandereteiras "Bulideiras". A xornada rematou con petiscos e viño para celebrar os Reis.

Antes, o trío das valentes galegas xantou, cun cento de convidados, no restaurante Gandainas de Fumaces (Riós). Alí estaba Fernando Chao e a súa muller Pili, co pequeno dun mes Artai, que por un momento durmiu unha boa sesta nos brazos de Olaia. Fernando foi quen trouxo ata Fumaces ás Tanxugueiras, antes de que se namoraran do topónimo que leva o nome dun cachiño desta aldea orriolense. 

A correr, antes do concerto, foron coñecer o lugar que xa as define e que elas espallan polo mundo. Nas Tanxugueiras de Fumaces, moi cerca da A - 52, haberá un pequeno recoñecemento físico á indiscutible traxectoria das tres mulleres pandereteiras. 

Chovía miudiño cara as seis e media da tarde, que foi cando comezaron a cantar. Non importou. Riós e Rubén fixeron historia este sábado. O rural latexou máis ca nunca. 

As Travesas da Mezquita fixéronlle ás tres pandereteiras o pasillo da honra coas pandeiretas ao ar cando chegaron, soou música da Banda de Gaitas do Riós, uns pequenos cativos tocaron para elas e unha notable representación do entroido ourensán estivo presente. Tamén o vianés e deseñador Jorge Álvarez, responsable de vestilas para o Benidorm Fest, estaba entre o público. 

As Tanxugueiras non choraron "o domingo á tarde", fixérono contra o mediodía deste sábado. 

 

Por outra banda, este domingo foi o turno dos cativos para festexar o Samaín e fixérono cunha actividade moi especial. Da man do mago Jose Rivera, participaron nun espectáculo que mesturou maxia, risas e algún que outro susto. Os rapaces, que encheron o salón de actos do Edificio Multiusos, asistiron disfrazados para a ocasión cos seus traxes máis terroríficos.

Las llamas avanzan rápido, sobre todo por la velocidad que presenta en estos momentos el aire. Se encuentran cerca de la aldea de Vilariño das Touzas. 

O resultado foi que case un cento de simpatizantes, militantes e dirixentes da formación do puño e a rosa acudiron á súa chamada e citáronse no Restaurante Bayona -tamén coñecido como o do "Pilas"- para, moitos, pórse cara. A práctica totalidade dos municipios da contorna estaba representados. E tamén o organigrama directivo da formación na provincia: Rafael Rodríguez Villarino -secretario xeral- ou Diego Alonso, o seu secretario de organización. Estaban tamén deputados nas Cortes -Pérez Abellás e Uxía Tizón-, e autonómicas, como Marina Ortega e Gonzalo Caballero. 
 

O subdelegado do Goberno, Emilio González Afonso, verinense e médico en excedencia no Riós, non quixo falta á cita.

Ao remate, quenda de discursos de candidatos, alcaldes, dirixentes e representantes da cidadanía nos diferentes parlamentos, no que xa é o pistoletazo de saída da preparación dos vindeiros comicios municipais de maio de 2023. 

A nova instalación local, que tivo un custe de case 530.000 euros, está autorizada para un máximo de 30 usuarios e entrará en funcionamento nos vindeiros días, cando se completen todos os cadros de persoal precisos para a súa apertura. 

O Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar e a Deputación de Ourense aportaron máis do 80 por cento da financiación prevista para a obra. Ao Concello de Riós correspondeulle un 19 por cento desa aportación, uns 78.000 euros. 

O edificio dispón dunha superficie superior aos 500 metros cadrados. O centro contará con diferentes espacios moi luminosos, como é unha sala de rehabilitación, outra de usos polivalentes, unha destinada á atención dos futuros usuarios, zona de comedor e cociña e todas as dependencias comúns a este tipo de servizos. 

Tanta luz LED nun núcleo de poboación tan pequeno fixo que nos dera por facer un sinxelo cálculo. Podería ser Castrelo de Cima un competidor da luminosa cidade de Vigo?

Imos ver, o Concello de Vigo conta cunha poboación de case 300.000 habitantes e Castrelo de Cima ten, como diciamos, arredor de 70 veciños. Se a iluminación de Vigo ten 11 millóns de luces LED tocan a 36,6 luces por habitante. Porén, os veciños de Castrelo calculan unha cantidade de entre 10.000 a 15.000 puntos de luz que, tirando polo baixo, daría un total de 142,8 luces por veciño!

A conta está clara! E que o alumeado de Castrelo de Cima é fermoso, tamén. 

Entre os asistentes, ademais do rexedor municipal, Francisco Armando Veiga, unha cara moi coñecida da escena galega, o actor e director local Rubén Riós. 

No alto da Serra da Urdiñeira, onde está ubicado o Foxo do Lobo, agardan aos camiñantes un equipo de voluntarios de Protección Civil do Concello de Riós co oportuno e necesario avituallamento. 

Unha vez máis, a rápida actuación dos servizos de extinción de lumes de Medio Rural foi quen de evitar que se propagase moito máis do que amosan as imaxes gravadas dende o helicóptero da base de Vilamaior.