O itinerario deu comezo ás 8:30 horas tomando como punto de partida a Praza de Cádavos. Ao longo dun trazado que sumou un percorrido total duns 13 quilómetros, os caminantes avanzaron por territorio do municipio portugués de Moimenta e da localidade zamorana de Hermisende, enlazando os camiños históricos que unen as tres rexións administrativamente veciñas. O punto álxido da marcha localizouse no histórico Penedo dos Tres Reinos, lugar de especial relevancia cultural onde conflúen os límites territoriais. De acordo coa tradición oral da zona, este enclave servía de punto de reunión para que os pastores de Galicia, Zamora e Portugal desen de beber ás súas cabañas gandeiras na denominada Fonte dos Tres Reinos. 

Tras acadar o emblemático fito natural e completar o trazado principal da ruta, a comitiva desprazouse ata o núcleo de Moimenta, en Portugal, espazo elixido para a celebración dunxantar de confraternización. Este almorzo comunitario permitiu aos veciños das tres comunidades compartir impresións, experiencias e estreitar os vínculos históricos de cooperación e convivencia antes de emprender o retorno definitivo ao núcleo de Cádavos, dando por finalizada a programación.

Non faltaron as castañas recén asadas nin o viño, que acompañaron unha tarde chea de conversas, música e bo humor. Familias, mocidade e maiores xuntáronse para celebrar o espírito do outono, nun encontro que reforza ano tras ano o vínculo comunitario e pon en valor as tradicións locais.

A elevada participación e o ambiente festivo consolidan este magosto como unha das citas imprescindibles da tempada na Mezquita.

A xornada arrincou ás 17:30 horas na coñecida Aira do Verano. Alí púidose presenciar o proceso completo da malla tal e como se facía en tempos, ademais de ver unha exposición de maquinaria agrícola antiga e gozar de música tradicional co grupo Acordeireta.

O peche da xornada acolleu un dos momentos máis emotivos da celebración: a homenaxe ao voluntariado que loitou contra os incendios do verán. 

Nesta nova edición, o evento amplía a súa oferta con máis postos e incorpora demostracións en vivo de oficios tradicionais, como o traballo en coiro ou madeira, ademais de obradoiros participativos para o público máis novo. A xornada complétase cunha programación cultural diversa, con contacontos, música, maxia e outras actividades pensadas para todos os públicos.

A proposta segue medrando grazas ao compromiso da veciñanza e do Concello, converténdose nun escaparate do talento artesanal e nun motor de dinamización para o rural.

No fue el único municipio. La vecina A Gudiña, Vilariño de Conso o Viana do Bolo también registraron una copiosa nevada, que provocó algunos problemas de circulación en los primeros momentos del día. 

Con el frío dominando el día, os recomendamos abrigaros bien con guantes y bufanda. Además, pedimos precaución en las carreteras, ya que las condiciones meteorológicas complicadas pueden suponer un riesgo.

Trece pistas para 13 décimos; nesta galería están todas. O martes xa foron atopados e recollidos dous décimos, os agochados na Vilavella e na Mezquita-Campo. E, ao longo desta semana algún outro tamén foi encontrado.

Pero inda queda tempo para buscar os cinco que faltan. E, para facilitar as cousas, engadimos as novas pistas sobre a localización dos décimos agochados en Santigoso, Cádavos, A Esculqueira, Castromil e Vilavella-Estación.

Aqueles décimos que non sexan atopados, en caso de ser premiados, serán doados íntegramente a entidades sen ánimo de lucro.

No hay concello en la comarca que se salve de alguna leve incidencia, con algún que otro árbol interrumpiendo levemente el paso en alguna de las vías de comunicación, como el que decidió desprenderse en A Gudiña limitando el paso en uno de los carriles de la carretera que comunica esta villa con Viana, muy cerca de la estación del AVE. 

Fue precisamente en la montaña ourensana donde se dejaron ver los mayores desperfectos. Concellos como A Mezquita o Viana sufrieron notables daños en uno de sus sectores estrella, el de la castaña.

Las fuertes rachas de viento lanzaron al suelo gran cantidad de erizos, propinando un buen golpe a las previsiones para la inminente cosecha de tan preciado bien.

En A Mezquita, un par de tendidos de alumbrado público se vieron afectados por el desprendimiento de cargadas ramas de castaños, en las localidades de Chaguazoso y Manzalvos. En Santigoso, los fuertes vientos arrancaron de cuajo un ejemplar. 

En Verín, un ciprés amenazó con desprenderse en la carretera que comunica Pazos con el castillo de Monterrei. También algún que otro globo de las recientemente instaladas farolas del barrio de Primero de Mayo se vinieron abajo. Como también lo hizo un cierre metálico en las proximidades del hospital comarcal. 

Además de las labores de mallado, los asistentes han podido ver el típico sombrero gallego de paja, el "sancosmeiro", que servía para protegerse del sol y la lluvia mientras se trabajaba así como otros elementos decorativos y zapatos elaborados con paja por la marca de artesanía Trenzarte. 

La recuperación de la fiesta de la malla en A Mezquita no es solo la recuperación de una labor tradicional; desde el 2020, el objetivo es "hacer el ciclo completo del pan. Estudiamos varias fórmulas y buscamos la colaboración de la Xunta para recuperar la producción de cereal en el municipio", señalaba a este diario su alcalde, Rafael Pérez. 

Como se pode apreciar, xente de todas as idades puido gozar desta aventura nocturna baixo a choiva de estrelas. Ademais, con toda seguridade, pasaron momentos marabillosos co petisco e a foliada popular.

"Ayuso" convirtió en un poco más felices, por los 200 euros que reciben, a: Andrés Alonso, Carolina Pinto, Ricarda Fernández, Ángel Pérez y Noemia García. 

Un centeo, o da Mezquita, que é un dos máis antigos da Península Ibérica. Nas escavacións realizadas no castro de Castelo Pequeno de Santigoso apareceron sementes diste cereal con máis de 2.000 anos de antigüidade, constantando que o cultivo de centeo nas terras da Mezquita xa se realizaba na Idade de Ferro.

Dende o 2017, o Concello da Mezquita está a apoiar as intervencións para o estudio do castro situado ó carón da aldea de Santigoso, un dos castros máis relevantes de Galicia pola súa extensión. Os traballos arqueolóxicos realizados ata o de agora puxeron de relevo que a extensión deste castro alcanza as 12 hectáreas.

Porén, o Concello da Mezquita puxo en marcha a actividade Tempo de Malla, co obxectivo de recuperar as tradicións labregas e pór en valor a historia do cultivo diste cereal. Unha xornada que combinou traballo e troula para convertela nunha festividade e na que, tamén, recuperaron as vestimentas tradicionais dos labregos durante a seitura e a malla.

Foi preciso un remolque para trasladar a gran cantidade de restos e desperdicios encontrados polos participantes na ruta: desde bicicletas ata bidóns, rodas, motores de coche, patinetes e, como non, un somier. Iso sen contar as numerosas bolsas que acumularon cos refugallos pequenos.

A iniciativa foi moi ben acollida polos participantes, grandes e pequenos traballaron a reo nunha xornada posta en marcha co obxectivo de limpar os montes de Chaguazoso e, tamén, de concienciar da necesidade de coidar a natureza e de non converter os montes en vertedoiros ilegais.

Arrancaron as celebracións coa actuación das pandereteiras As Travesas da Mezquita, pouco antes da hora do xantar. Logo chegaron as sesións de contacontos ou maxia para pechar a tarde a golpe de música.

Para repor forza camiño da verbena, porco ao espeto a fartar. 

Velaquí algunhas das mellores imaxes da feira Artesanato. 

O dono da gandeiría tivo que ir por outra vaca máis mansa e a escollida foi Paradela, que se encargou de expulsar as bostas que determinaron ós premiados de tan peculiar sorteo. Macarena acompañouna, pero debeu sentir pánico escénico e a súa colega adiantouse. As cagadas de Paradela permitiron determinar o número gañador, o 136F, de Pepe Damata, Antonia Rodríguez, Miguel Carracedo, Olimpia Borges e Domingo Barja foron os agraciados. Todos eles recibiron 200 euros en vales outorgados por Carnes Aníbal, Supermercado Coviran, Restaurante don Pepe, A Molinera e Mel Gómez.

Esta actividade, que forma parte da programación de Nadal organizada polo Concello da Mezquita, é unha das máis esperadas cada ano. As vacas, nesta ocasión máis reticentes, repartiron sorte entre os veciños. nos últimos días, xa houbo algúns que a tiveron. Mila Gómez foi a gañadora do carretillo valorado en 1.500 euros, repartidos 1.000 nun vale e 500 en produtos. Marisol Guerra, da Esculqueira; Víctor Carracedo, de Vilavella; Anxo Fernández, da Estación Vilavella; Emilia Cortés, de Santigoso; Manuel Jesús Couso, de Castromil; Fernando Pérez, de Manzalvos; e Carmen Fernández, do Pereiro de Arriba, foron os últimos veciños en atopar un dos décimos da Lotería de Nadal agochados no municipio e agardan conseguir máis sorte o vindeiro xoves.

Así, a completa axenda prevista contemplaba unha obra de teatro no edificio multiusos en colaboración coa Cruz Vermella; un concurso de cociña, outro de velocidade na sempre costosa tarefa de dobrar as costas para coller castañas ou unha carreira de sacos. Os premios para os participantes, dos máis singulares: unha motoserra, un recolledor de castañas, angazos, cestas e, como non, un tixolo para un asado caseiro de bullotes. 

Logo da competición, chegou o momento de repor caloría. E abofé que o fixeron. Non faltou de nada na grella, comandada por momentos polo propio rexedor nacionalista, Rafael Pérez Vázquez. 

Os rapaces tiveron a oportunidade de coñecer por dentro e espertar o seu interese polo funcionamento desta institución pública local, vendo como se desenvolven os plenos. Os nenos fixeron as súas peticións ao alcalde, que foron recollidas por secretario municipal, Francisco García.

Pérez comprometeuse a facer realidade, na medidas das posibilidades do Concello, algunhas das peticións feitas polos estudantes. Os rapaces pediron algunhas melloras para o colexio, a ampliación do campo de fútbol ou a organización de eventos deportivos. Ademais, coa próxima celebración do Samaín, tamén reivindicaron algunha actividade para festexalo.

A desta xornada foi tamén especial pola visita do televisivo xuíz José Antonio Vázquez Taín, que traballa no seu segundo documental audiovisual, desta vez enfocada no camiño mozárabe que pasa, entre outros, polo municipio de Mezquita. 

Tanto a aventadora como os mollos ou os posteriores feixes foron o escenario escollido polos emigrantes, aínda de descanso no lugar, e mesmo turistas, que quixeron inmortalizar o momento. Cara a unha da tarde, dous horas despois de que comezase a Campeva a engulir, remataba a malla, con música tradicional e un xantar popular no que a empanada quedou algo escasa pero non así o porco ao espeto que chegou xa cociñado. 

Os asistentes contaron tamén cunha actuación das Travesas da Mezquita, que amenizaron as compras co son das súas voces e das pandeiretas. O tempo acompañou e o público deuse cita para ver ás cantareiras.

Nesta tarde continuarán as actividades desta feira coa representación teatral "Running" ás 18:00 horas. O Mago Bugarín tamén se deixará caer por Artesanato co espectáculo "Galicia ilusiona con maxia" ás 20:00 horas. As Travesas da Mezquita volverán actuar ás 21:000 horas, pero esta vez farano acompañadas de Freiro da Brúa.

Pola noite, haberá música coa charanga Bicoia e logo tocará verbena coa discomóbil Space ata ben entrada a madrugada.

FOTOS: Noelia Caseiro.

Só pasaban algo de frío os que se ocupaban dos diferentes lumes: o da carne e o das castañas. Dentro, só era preciso vir con fame e/ou co estómago baleiro, porque, ademais de castañas -que virían a ser o remate da inxesta-, tamén había litros e litros de chocolate para acompañar ás sobremesas que entraron en concurso e ás que non. 

Eran máis dun cento de inscritos e ata ben entrada a fría noite deron boa conta das viandas. As que sobraron foron doadas, como vén sendo habitual en cada magosto municipal que se celebra, á residencia de maiores San Martiño do municipio. 

A Asociación Os Tres Reinos foi a encargada da organización do evento, que se desenrolou nunha solleira mañá. 

Hoxe foi o núcleo de Chaguazoso o que recibiu á malladora de José, algúns chegaron a emocionarse ao volver a oíla mallar. Os máis cativos non saían do seu abraio. 

Velaí unha escolma da faena, á que logo lle seguiu un xantar a base de empanada e tortilla de pataca. 

Ao remate non faltou un petisco no Bar On da Vilavella. 

Terceira etapa 

Non tiveron tan boa xornada os trinta veciños de Vilardevós que este domingo percorreron a terceira das etapas do Camiño de Santiago, entre Trasmiras e Allariz, uns 27 kilómetros a pé. Saíron ás sete da mañá dende a estación de servizo da primeira das localidades, e chegaron cara o mediodía á alaricana. Foi unha das etapas máis duras, desta vez pola cantidade de auga que tiveron que soportar nas primeiras horas. 

Durante un par de horas e trasladados en todoterreos municipais, achegáronse un chisco á cultura e historia do concello, mentres os máis cativos quedaban disfrutando da oferta que lles ofrece o parque multiaventuras da Mezquita. 

Estiveron, en todo momento, acompañados polo alcalde, o nacionalista Rafael Pérez.